Kołatek

Kołatek domowy (Anobium punctatum) to jeden z najgroźniejszych szkodników drewna w Polsce. Kołatek domowy to chrząszcz z rodziny kołatkowatych (Anobiidae). Rodzina kołatkowatych obejmuje małe chrząszcze o ciele wydłużonym walcowatym lub krótkim i owalnym. Występuje w Europie, Australii, Nowej Zelandii, Ameryce Północnej i Afryce Południowej.

Kornik w domu - kołatek w domu

Zauważone w domach przez właścicieli robaki w drewnie często opisywane jako korniki domu lub korniki w drewnie budzą zaniepokojenie z uwagi na powszechną opinię o zniszczeniach do których doprowadzają drewno. W efekcie właściciel domu chcąc usunąć korniki z domu poszukuje specjalistów lub odpowiedniej metody na zwalczanie korników.

Kornik w domu zdjęcie
kornik owad

Kołatek domowy

W praktyce jednak korniki w domu nie żerują, korniki żerują w krzewach i drzewach w lasach wpływając istotnie na ekosystem leśny, a rzekome korniki w domu okazują się być kołatkami. Przy czym najpospolitszym wśród kołatków jest właśnie kołatek domowy. Nadto, kołatek domowy jest najczęściej spotykanym szkodnikiem drewna w domu, zaraz po spuszczelu pospolitym.

Kołatek zdjęcia
kołatek owad

Kołatek owad

Kołatek domowy w dorosłej postaci jest chrząszczem o walcowatym ciele. Samica kołatka jest większa od samca i ma krótsze czułki. Głowa kołatka jest skryta pod przedpleczem wraz z nitkowatymi czułkami. Kołatek może mieć barwę brunatną lub brązową. Kołatek owad jest niewielkim chrząszczem który osiąga długość 2-5 mm. Kołatek owad żyje zazwyczaj od 14 do 30 dni.

Kołatek domowy rozwój

Kołatki rozmnażają się głównie od maja do września. Samica kołatka składa zazwyczaj od 30 do 60 jaj (maksymalnie 150 jaj), zazwyczaj w szparach, pęknięciach, rysach lub zadziorach na drewnie. Czas trwania wylęgu larw kołatka zależy od temperatury i wilgotności ale zazwyczaj wynosi od 15 do 30 dni. Larwy po wylęgu wgryzają się w drewno rozpoczynając tym samym proces degradacji drewna.

Kołatek larwa

Kołatek larwa osiąga długość do 4mm. Larwy kołatka żerują zarówno w części bielastej drewna jak i – zależności od gatunku drewna - w twardzielu. Kołatek larwa ma cykl rozwojowy trwający przeważnie w okresie od 1 do 4 lat, chociaż może trwać on również od 2 do 8 lat. Po wykluciu się larwy kołatka domowego drążą kanały w drewnie, całe zasypane mączką drzewną i kałem. Kołatek larwa przechodzi w stadium poczwarki w którym trwa przez okres od 2 do 6 tygodni. Larwa kołatka ma biało-kremową barwę, walcowate ciało i drąży kanały w drewnie o szerokości od 1 do 3mm, które wypełnione są mączką drzewną i odchodami szkodnika.


Kołatek domowy zdjęcia
kołatek larwa

Kołatek domowy – rodzaj drewna

Kołatek atakuje każdy rodzaj drewna chociaż preferuje drewno liściaste. Kołatek chętnie zasiedla drewno lekko zwilgocone. W odróżnieniu od spuszczela, kołatek domowy woli także nieco niższe temperatury i dlatego rzadko możemy go spotkać w na poddaszach i w pomieszczeniach z centralnym ogrzewaniem, jest tam dla niego zbyt sucho. Kolatek lubi pomieszczenia piwniczne i gospodarcze - nieogrzewane oraz opuszczone lub niedogrzane pomieszczenia mieszkalne o podwyższonej wilgotności powietrza. Obydwa gatunku z uwagi na odmienne upodobania rzadko występują równocześnie w tym samym materiale, jednak żerowanie w tym samym obiekcie w różnych elementach drewnianych zdarza się często. Kołatek żeruje w drewnie mającym od kilkunastu do kilkuset lat (nawet 500 lat). Jest najczęściej spotykanym szkodnikiem drewna w kościołach i skansenach.

Kołatek domowy atakuje elementy konstrukcyjne więźby dachowej, odeskowanie, belki stropowe, schody, meble i przedmioty drewniane oraz ściany drewniane w obiektach drewnianych lub obiektów z bala.

Kołatki przedmioty drewniane atakują od tylnej strony, a nie od czołowej, często pokrytej przez polichromię lub lakier. Żerowanie odbywa się wewnątrz elementu i dopiero powstające na powierzchni okrągłe otwory wylotowe, a także pojawiająca się mączka drzewna, świadczą o zaatakowaniu drewna przez kołatka.

Kołatek
chrząszcz

Kołatek Domowy Zwalczanie

Obecność kołatka zauważmy po małych okrągłych otworach, pojawiającej się mączce drzewnej oraz charakterystycznych odgłosach kołatania. Kołatek domowy jest szczególnie niebezpieczny dla mebli, rzeźb i galanterii drewnianej, ale potrafi także kompletnie zniszczyć elementy konstrukcyjne więźby dachowej. Gatunek ten zasiedla drewno przez wiele pokoleń aż do zupełnego zniszczenia materiału.

W odpowiedzi na nurtujące pytanie: kołatek domowy jak się pozbyć wskazać należy, że w zależności od miejsca żerowania, rodzaju i wielkości obiektu w którym znajduje się szkodnik, rodzaju materiału drewnianego oraz dostępu do drewna - specjaliści Drevpol dokonują się na podstawie analizy wyboru najlepszej metody na zwalczanie tego niezwykle groźnego szkodnika drewna.

Ogólnie przyjmuje się że główną metodą zwalczania kołatka domowego w przypadku jego obecności w więźbie dachowej czy elementach konstrukcyjnych bądź w obiektach o dużych kubaturach jest fumigacja (fumigacja domu, dachu, budynku czy też fumigacja kościoła, pałacu, hotelu, itd.).

Fumigacja domu
gazowanie dachu/poddasza

Często jeśli jest to możliwe z uwagi na dostępność do materiału drewnianego porażonego przez kołatka zastosowanie ma środek Xilix Gel.

Xilix Gel
impregnacja więźby dachowej i odeskowania

Natomiast w przypadku niezwykle cennych obiektów zabytkowych o stosunkowo niedużych rozmiarach, gdzie niezwykle istotne jest zachowanie parametrów niezmiennej wilgotności, zastosowanie ma nowoczesna technologia Veloxy. Metody tzw. „domowe” nie przynoszą oczekiwanych rezultatów.